Metoda sześciu kapeluszy autorstwa Edwarda de Bono pomaga spojrzeć na problem z różnych perspektyw i punktów widzenia, dzięki czemu pozwala szybciej i łatwiej znaleźć właściwe rozwiązanie. Metodę tę stosuje się najczęściej w biznesie, ale z powodzeniem możemy uznać ją za uniwersalną – przyda się w wielu obszarach naszego życia.

Sześć myślowych kapeluszy – sposób na rozwinięcie kreatywności

Istotą tej techniki jest chwilowe przyjęcie określonej roli, dzięki czemu nikt nie broni swojego stanowiska, a jednocześnie może wyrażać swoje uczucia. Kapelusze de Bono mają różne kolory, z których każdy to inne ujęcie problemu. Dzięki tej metodzie, możemy skierować naszą uwagę na określony sposób myślenia oraz w bardzo prosty sposób przechodzić z jednego sposobu myślenia do drugiego.

Biały kapelusz – fakty i logika

Biały kapelusz symbolizuje neutralność i logikę. Istotne są fakty, twarde dane i sprawdzone informacje dotyczące problemu, odsuwamy na bok wszelkie interpretacje. Nie ma tutaj również miejsca na uczucia czy emocje - jest tylko to, co da się racjonalnie przedstawić. Biały kapelusz posługuje się zatem konkretnymi informacjami, statystykami, dokumentami oraz analizami.

Czerwony kapelusz, czyli emocje

Czerwony kapelusz to dokładna odwrotność białego. Oznacza emocje, zarówno te pozytywne, jak i negatywne. Ważne są wrażenia, intuicje oraz przeczucia. Jego istotą jest myślenie subiektywne. Pozwala na otwarte wyrażanie uczuć, bez ich chowania i ukrywania.

Decyzje mogą być szybkie i gwałtowne, a nawet irracjonalne, ponieważ przy emocjonalnym podejściu nie ma miejsca na racjonalne myślenie.

Czarny kapelusz pesymisty

Ten punkt widzenia zakłada przyjęcie postawy racjonalnego pesymisty. Jego istotą jest krytyczna ocena problemu i pomysłów na jego rozwiązanie. Zadajemy pytania, dociekamy prawdy i staramy się przewidzieć konsekwencje. Takie krytyczne podejście pomaga wskazać elementy, o których trzeba pamiętać, a także pozwala dostrzegać zagrożenia.

Czarny kapelusz pesymisty

Żółty kapelusz optymisty

Skupia się na pozytywnych aspektach rozwiązania problemu, włącza ciekawość i radość z działania. Stara się dostrzegać korzyści oraz zalety przedstawionego rozwiązania. Rozważa także wszystkie możliwości, które wykraczają poza rozpatrywany problem. Żółty to wiara w sukces i powodzenie oraz najlepsze wyniki w przyszłych statystykach i prognozach.

Kapelusz zielony – nowe możliwości

Zielony kapelusz odpowiada za kreatywność. Jest pełen pomysłów oraz nowych możliwości. To nowe spojrzenie i nowe punkty widzenia. Zielony kapelusz nie trzyma się reguł, ma za zadanie działać inaczej niż wskazują utarte schematy. Szuka kolejnych alternatyw, niezadowalania się pierwszym rozwiązaniem.

Kapelusz niebieski – kontrola i organizacja

Ostatnim kapeluszem, który spina pozostałe jest niebieski kapelusz myślowy. Pełni rolę kontrolną, organizuje proces myślenia i czuwa nad jego efektywnym przebiegiem. Ustala kolejność użycia poszczególnych kapeluszy myślowych.

Niebieski kapelusz odpowiada za pilnowanie reguł, dzięki czemu grupa sprawnie podąża wytyczoną ścieżką rozważań. Określa, w którym punkcie rozważań się znajdujemy i co zostało osiągnięte.

Metodę sześciu kapeluszy możemy wykorzystać nie tylko w firmie, ale także podczas zajęć szkolnych czy uniwersyteckich. Rozwija ona kreatywność oraz ułatwia podjęcie ważnych lub strategicznych decyzji. Przyczynia się do stworzenia mapy myślowej, dzięki której możliwy jest wybór odpowiedniego rozwiązania problemu.

Okazuje się, że np. dzięki tej metodzie czas opracowywania produktu w firmie Siemens zmniejszył się o 50%, firma ABB w Finlandii skróciła serię spotkań międzynarodowych z 30 do 2 dni, a produkcja kevlaru przez duPoint przyniosła oszczędność rzędu 30 mln dolarów[1]!

[1] http://operational-strategies.com/six-thinking-hats/