Dieta to podstawa terapii osób z otyłością. Ważne jednak, by była opracowana indywidualnie przez dietetyka oraz towarzyszyła jej aktywność fizyczna. Tymczasem często sami decydujemy się na diety ulegając chwilowym modom - w ostatnim czasie coraz bardziej popularne są np. tzw. monodiety. Czy jednak na pewno są one bezpieczne dla naszego organizmu?

Monodiety – zagrożenie dla organizmu
Monodiety – zagrożenie dla organizmu

Dobrze zbilansowana dieta powinna przynieść korzyści dla organizmu, zredukować masę ciała i utrzymać ten efekt w dłuższej perspektywie czasu.

Przechodząc na nią należy sugerować się m.in. Piramidą Zdrowego Odżywiania. Powinna przede wszystkim dostarczać mniej energii niż wynosi zapotrzebowanie organizmu poprzez ograniczenie kalorii przy jednoczesnym zachowaniu wszystkich niezbędnych składników odżywczych. Ważne również, by była prosta w przygotowaniu oraz dostosowana do naszych upodobań i zwyczajów żywieniowych.

Podczas każdej diety należy sugerować się Piramidą Zdrowego Odżywiania
Podczas każdej diety należy sugerować się Piramidą Zdrowego Odżywiania

Dlaczego monodiety są niebezpieczne?

Dieta jednoskładnikowa oparta jest natomiast na konsumpcji zwykle jednego produktu spożywczego, odznaczającego się rzekomymi właściwościami odchudzającymi.

Czas trwania monodiet różni się w zależności od ich rodzaju. Najczęściej stosuje się je około 7 dni. Twórcy tego typu planów odchudzających przypisują ich skuteczność wysokiej wartości odżywczej składnika głównego diety oraz zawartych w nim substancji, które mają przyspieszać spalanie tkanki tłuszczowej.

Monodiety, zwłaszcza stosowane przez dłuższy czas, mogą być szkodliwe dla zdrowia. Nie dostarczają bowiem organizmowi wszystkich niezbędnych do prawidłowego funkcjonowania substancji.

Nie ma jednego, cudownego produktu, który zapewniałby wszystkie niezbędne składniki pokarmowe, jak witaminy czy minerały. Dlatego właśnie zaleca się spożywanie jak najbardziej urozmaiconych posiłków. Im bardziej zróżnicowane produkty się jada, tym mniejsze jest ryzyko niedoborów składników odżywczych.

Monodiety mogą wprawdzie skutkować natychmiastowym efektem utraty masy, jednak po zakończeniu kuracji powodują jej gwałtowny przyrost. Ze względu na ich niską wartość energetyczną, szybkie zmniejszenie masy ciała jest przede wszystkim związane z utratą wody, a nie tkanki tłuszczowej.  Skuteczność diety redukcyjnej mierzy się tymczasem efektami po jej zakończeniu.

Ze względu na monotonny charakter tych diet mogą wpłynąć także na pogorszenie samopoczucia, niechęć do jego jedzenia, znużenie czy apatię.

Najpopularniejsze monodiety

Do najpopularniejszych monodiet należą: dieta warzywno-owocowa, bananowa, grejpfrutowa, jabłkowa, ziemniaczana, czekoladowa, jabłkowa, mleczna, kapuściana, ogórkowa, ryżowa czy jaglana.

Dieta warzywno-owocowa pozornie wydaje się być korzystna dla organizmu, ponieważ eliminuje szkodliwe izomery trans zawarte w tłuszczach. Niestety jednocześnie pozbawiona jest pełnowartościowego białka, które jest potrzebne dla prawidłowego metabolizmu. W rezultacie dochodzi do wykorzystywania białka wewnątrzustrojowego na potrzeby energetyczne, co prowadzi do spowolnienia przemiany materii.

Początkowy ubytek masy ciała wynika tutaj nie tylko z utraty tkanki tłuszczowej, ale przede wszystkim z efektu moczopędnego tej diety.

Równie popularna dieta grapefruitowa. Owszem, jest ona bogata w witaminę C, błonnik czy likopen, jednak podobnie jak w przypadku diety warzywno-owocowej pozbawiona jest białka.

Grapefruitowa dieta, dużo witamin, błonnik… to nie wszystko
Grapefruitowa dieta, dużo witamin, błonnik… to nie wszystko

Dieta jabłkowa natomiast początkowo wpływa na poprawę przemiany materii. Umożliwia także oczyszczenie organizmu z toksyn. Takie efekty występują już po upływie 3 dni kuracji. Jabłka są owocami zawierającymi szereg witamin i minerałów oraz niewiele kalorii. Niemniej są one jednak również bogatym źródłem cukrów prostych magazynowanych przez organizm w formie zapasowej tkanki tłuszczowej. 

Warto również pamiętać, że drastyczne ograniczenie ilości pokarmu może spowodować uruchomienie mechanizmu awaryjnego przez organizm. Wówczas zamiast efektu przyspieszonego metabolizmu wystąpi zmniejszenie podstawowej przemiany materii.

Monodieta jabłkowa – dużo witamin, ale także cukry proste
Monodieta jabłkowa – dużo witamin, ale także cukry proste

Wszelkie diety powinny być oparte na prostej i niezmiennej zasadzie zachowania odpowiedniej ilości białka, tłuszczów i węglowodanów w codziennym menu. Sposób na uzyskanie właściwej masy ciała jest jeden i wymaga zmiany złych nawyków żywieniowych, co jest trudne, a w dodatku na efekty takiego działania trzeba poczekać. Ale innej bezpiecznej drogi nie ma.