Naukowcy twierdzą, że zmiany fal strumienia odrzutowego, które krążą wokół Ziemi stanowią ryzyko dla globalnej produkcji żywności. Coraz częstsze i bardziej uciążliwe upały będące ich skutkiem, spowodują nie tylko zmniejszenie produkcji roślin w tych regionach, ale także inne daleko idące konsekwencje społeczne.  

Fale atmosferyczne zagrożeniem dla globalnej produkcji żywności

Groźny wzrost temperatury Ziemi

Od czasów rewolucji przemysłowej średnia temperatura Ziemi wzrosła już o ponad 1°C. Punkt krytyczny, po którego przekroczeniu może dojść do zachwiania globalnej równowagi systemu klimatycznego, wynosi zaledwie 2°C.

Skutki zmiany klimatu są już teraz odczuwalne na całym świecie. Według Specjalnego Raportu IPCC (Międzyrządowy Panel ds. Zmiany Klimatu) przy wzroście średniej globalnej temperatury o 2°C będą one dużo poważniejsze niż prognozowano dotychczas[1]. Czekają nas częstsze fale upałów, susze, pożary, wichury, burze czy powodzie. Wszystko to może prowadzić do ogromnych strat ekonomicznych, migracji klimatycznych, łatwiejszego rozprzestrzeniania się chorób zakaźnych oraz napięć politycznych.

Fale atmosferyczne w strumieniu odrzutowym

W badaniu opublikowanym pod koniec ubiegłego roku w Nature Climate Change naukowcy wykazali, że określone wzory fal w strumieniu odrzutowym znacznie zwiększają szansę występowania upałów w ważnych regionach produkujących żywność, jak Ameryka Północna, Europa Zachodnia i Azja, a także prawdopodobieństwo wystąpienia upałów w tym samym czasie w różnych częściach globu.[2] Ekstremalne warunki pogodowe na taką skalę mogą znacznie zaszkodzić produkcji żywności, powodując wzrost cen i podsycając niepokoje społeczne.

Członkowie zespołu pod kierownictwem dr Kai Kornhuber z Wydziału Fizyki Uniwersytetu Oksfordzkiego i Instytutu Ziemi Uniwersytetu Kolumbii twierdzą, że jeśli nie zatrzymamy efektu cieplarnianego, w nadchodzących dziesięcioleciach współistniejące upały staną się niezwykle dotkliwe.

Fale atmosferyczne zagrożeniem dla globalnej produkcji żywności-1

Wydawałoby się, że niskie zbiory w jednym regionie zostaną zrównoważone przez dobre zbiory w innym miejscu, okazuje się jednak, że tak silne fale mogą powodować zmniejszenie zbiorów w kilku ważnych koszykach jednocześnie, tworząc ryzyko dla globalnej produkcji żywności. Może to prowadzić do dużych skoków cen żywności i jej dostępności, nawet w odległych regionach, które nie są bezpośrednio dotknięte falami upałów.

Naukowcy przyjrzeli się m.in. atmosferycznym falom Rossby'ego czyli olbrzymim strumieniom wiatrów wiejących w średnich szerokościach geograficznych, które wyginają się charakterystycznie na skutek oddziaływania siły Coriolisa. To właśnie one mają decydujący wpływ na warunki pogodowe na Ziemi. Fale Rossby'ego związane są z powstawaniem stref ciśnieniowych, które uczestniczą w tworzeniu cyklonów i antycyklonów. 

Zdaniem badaczy tylko dogłębne zrozumienie tego, co napędza zachowanie strumienia, może znacznie poprawić sezonowe prognozy produkcji rolnej w skali globalnej i pomóc w ocenie ryzyka niepowodzenia zbiorów w wielu regionach produkujących żywność.

[1] https://www.ipcc.ch/sr15/

[2] https://www.sciencedaily.com/releases/2019/12/191209112147.htm