Eksperci zgodnie twierdzą, że cukrzycy lepiej zapobiegać niż ją leczyć. Ważna jest zatem aktywność fizyczna oraz regularne badania. Jednak najważniejszym z czynników zapobiegania chorobie lub jej rozwojowi jest odpowiednia dieta. Prawdopodobnie wielu przypadkom tej choroby można zapobiec wprowadzając odpowiednie nawyki żywieniowe.

Dieta – ważny element w cukrzycy
Dieta – ważny element w cukrzycy

Cukrzyca to choroba metaboliczna charakteryzująca się podwyższonym poziomem glukozy we krwi na skutek upośledzonego działania lub wydzielania insuliny. Jest niezwykle niebezpieczna, bo nieleczona prowadzi do zaburzeń czynności wielu narządów np. oczu, serca czy nerek.

W zapobieganiu cukrzycy ważna jest odpowiednia dieta, bogata w warzywa i owoce. Należy też unikać kalorycznych i wysoko przetworzonych produktów, nadmiaru cukru, tłuszczu i używek. 

Węglowodany najlepiej złożone

W przypadku cukrzycy rodzaj węglowodanów ma szczególne znaczenie. Podstawą jadłospisu powinny być węglowodany złożone, jak ciemne, pełnoziarniste pieczywo, płatki owsiane, kasze, makarony al dente i razowe. Produkty te zawierają dużo błonnika pokarmowego, który poprawia gospodarkę lipidową.

Druga istotna sprawa to indeks glikemiczny węglowodanów. Powinniśmy spożywać głównie węglowodany o niskim indeksie. Dają one większe uczucie sytości oraz minimalizują wydzielanie insuliny po posiłku.

Pełnoziarniste pieczywo
Pełnoziarniste pieczywo

Tłuszcze, ale jakie?

Osoby z cukrzycą powinny uważać na wszelkie tłuszcze zwierzęce. Należy wybierać produkty zawierające wielonienasycone kwasy tłuszczowe znajdujące się w np. rybach, szczególnie morskich, jak łosoś, tuńczyk, sardynka, śledź czy makrela. Innym źródłem korzystnych kwasów tłuszczowych są oleje roślinne, nasiona czy orzechy, chociaż z tymi ostatnimi należy uważać.

Unikajmy natomiast wszelkich nasyconych kwasów tłuszczowych, zawartych w tłustych wędlinach, kiełbasach i mięsach, a także w pełnotłustym mleku, śmietanie, żółtych i pleśniowych serach. Niebezpieczne są także kwasy tłuszczowe typu trans, obecne w tłuszczach piekarniczych, posiłkach typu fast food i margarynach twardych.

Jakie białko?

Źródłem białka w diecie osoby cierpiącej na cukrzycę powinny być chude mięsa np. kurczak czy indyk. Raz na jakiś czas możemy pozwolić sobie na chude mięso wołowe czy cielęcinę. Możemy również wybrać przetwory nabiałowe o niskiej zawartości tłuszczu np. maślankę, kefir czy jogurt naturalny oraz jaja.

Bogate w białko roślinne są także wszelkie rośliny strączkowe. Poza dużą ilością białka, to także cenne źródło witamin i składników mineralnych.

Chude mięso, np. kurczak
Chude mięso, np. kurczak

Warzywa czy owoce?

Dieta cukrzycowa powinna zawierać minimum 4 porcje warzyw. Są one dobrym źródłem błonnika pokarmowego i składników o działaniu antyoksydacyjnym. Najlepiej spożywać warzywa w postaci surowej. Jeśli jednak warzywa poddajemy obróbce cieplnej, starajmy się ich nie rozgotowywać i nie przepiekać. Wysoka temperatura i przedłużający się czas obróbki kulinarnej podnoszą ich indeks glikemiczny.

Owoce należy spożywać w ograniczonych ilościach i najlepiej jak najmniej dojrzałe. Unikajmy owoców o wysokim indeksie glikemicznym, jak banany, winogrona czy arbuzy, a także wszelkich owoców w syropach, słodkich kompotów, soków, owoców kandyzowanych, suszonych oraz słodzonych dżemów.

Dużo warzyw, najlepiej surowych
Dużo warzyw, najlepiej surowych

Co na deser?

Osoby z chorobą cukrzycową powinny unikać wszelkich słodkich ciast i ciasteczek, kremów, tortów, deserów oraz słodyczy zawierających cukier oraz duże ilości tłuszczu, jak chałwa, czekolada, lody, budynie na pełnym mleku.

Możemy natomiast pozwolić sobie od czasu do czasu na kisiele, galaretki, budynie na chudym mleku czy sorbety.

Co pić?

Ważne by pić przynajmniej 2 litry napojów dziennie, najlepiej w postaci wody mineralnej niegazowanej. Inne dozwolone napoje to herbata i kawa bez cukru, kawa zbożowa, soki z warzyw ubogowęglowodanowych oraz, w ograniczonej ilości, niskosłodzone soki owocowe.

Unikajmy wszelkich napojów gazowanych i słodzonych, zwłaszcza typu coca-cola. Osoby chore na cukrzycę nie powinny spożywać alkoholu. Alkohol hamuje wytwarzanie i wydzielanie glukozy przez wątrobę, co w konsekwencji może doprowadzić do niedocukrzenia. Okazjonalnie można pozwolić sobie na lampkę wytrawnego wina, ale najlepiej rozcieńczonego wodą.

Kilka rad na koniec

W diecie osoby chorej na cukrzycę, podobnie jak w diecie każdego zdrowego człowieka, ważne jest, aby posiłki były urozmaicone. Dbajmy nie tylko o ilość, ale także o jakość spożywanych dań, zwróćmy uwagę na witaminy, składniki mineralne, wielonienasycone kwasy tłuszczowe, błonnik oraz inne dobroczynne składniki żywności.

Jedzmy posiłki regularnie o stałych porach, najlepiej mniej, ale częściej, unikniemy w ten sposób ryzyka niedocukrzenia.

Pamiętajmy jednak, że w kwestiach związanych z dietą dla cukrzyków najlepszym źródłem wiedzy będzie lekarz. To on rozważy naszą konkretną sytuację i zaleci posiłki najbardziej dopasowane do naszych potrzeb.