Okazuje się, że około 30% osób dorosłych ma problemy związane z zaburzeniami trawienia. Przyczyny są różne - stres, jedzenie w pośpiechu, nieregularnie, zaburzenia flory bakteryjnej, wszelkiego rodzaju używki i zanieczyszczenie środowiska. Rozwiązaniem problemu może być dieta polegająca na ograniczaniu pokarmów zawierających silnie fermentujące sacharydy i poliole, czyli dieta low FODMAP.

Dieta low FODMAP na problemy z jelitami

Zespół jelita nadwrażliwego (IBS) to schorzenie, charakteryzujące się przewlekłym i nawracającym zaburzeniem czynnościowym jelit. Choroba objawia się głównie bólami związanymi z wypróżnieniem, zmianą konsystencji lub częstością oddawania stolca.

Dieta low FODMAP to dieta o małej zawartości słabo wchłanianych, za to dobrze fermentujących oligo-, di- i monosacharydów, która została opracowana głównie w celu łagodzenia objawów IBS. Okazuje się być skuteczna u 50–70% pacjentów z IBS. Może mieć korzystny wpływ zwłaszcza na takie dolegliwości, jak ból brzucha czy wzdęcia.

Jak wykazują badania, dieta ta może być nie tylko bardzo skuteczną metodą w walce z uciążliwymi objawami ze strony układu pokarmowego, ale także zapewnić komfort psychiczny osobom cierpiącym tę jednostkę chorobową[1].

Eliminacja, reintrodukcja i personalizacja

Dieta Low-FODMAP składa się z trzech etapów: eliminacji, reintrodukcji i personalizacji.

Pierwszy etap, który trwa około 6 tygodni, to eliminacja wszystkich produktów z wysokim FODMAP. Jest to czas odpoczynku dla jelit. Osoby z IBS w tym czasie powinny poczuć się zdecydowanie lepiej. Organizm przygotowywany jest tutaj do fazy drugiej, gdzie po kolei zostają wprowadzone produkty high FODMAP.

Druga faza trwa od szóstego do ósmego tygodnia i polega na stopniowym dodawaniu do diety wykluczonych produktów, aby zidentyfikować te, które tak naprawdę wywołują przykre dolegliwości.

Ostatni etap polega na indywidualnym dostosowaniu diety, tak by uwzględnić produkty, które są lepiej tolerowane przez organizm.

Dieta low FODMAP na problemy z jelitami

Czego zatem unikać?

Typowe pokarmy o wysokiej zawartości FODMAP to zboża, jak pszenica, żyto, jęczmień, kasze: pęczak, jęczmienna, kuskus oraz część nabiału – mleko, mniej tłusta śmietana, kefir, jogurt, maślanka i niektóre sery.

W zespole jelita wrażliwego należy również unikać roślin strączkowych oraz warzyw, takich jak cebula, czosnek, szparagi, buraki, por, brokuły, kapusta, kalafior, brukselka, karczochy czy koper włoski.

Niektóre owoce, np. jabłka, gruszki, brzoskwinie, awokado, nektarynki, śliwki, wiśnie, czereśnie, arbuz, melon, jeżyny, mango, gujawa, papaja, pigwa, awokado oraz większość suszonych owoców to także produkty o wysokiej zawartości FODMAP.

Należy też wyeliminować kakao w większych ilościach, czekoladę mleczną, niektóre orzechy, np. nerkowce, pistacje, migdały oraz substancje słodzące: miód, syrop z agawy, melasę, syrop glukozowo-fruktozowy, ksylitol, sorbitol, mannitol czy izomalt.

Trzeba unikać ponadto prawie wszystkich mąk używanych w kuchni paleo (np. kokosowej, migdałowej), mączki chleba świętojańskiego oraz grzybów.

Dieta low FODMAP to nie jedyna skuteczna dieta w IBS. Tradycyjny model żywienia zmodyfikowany o niektóre jego elementy jak unikanie dużych porcji tłuszczu, kofeiny czy produktów gazotwórczych może okazać się równie skuteczny. Warto połączyć obie strategie, aby znacznie zmniejszać objawy zespołu jelita drażliwego.

[1] Böhn L. (2015) Diet low in FODMAPs reduces symptoms of irritable bowel syndrome as well as traditional dietary advice: a randomized controlled trial, Gastroenterology;149(6):1399-1407.e2.